Aytən Qabil qızı Ağayeva

Anadan olduğu yer

Azərbaycan Respublikası, Gəncə şəhəri

Təvəllüdü

01.09.1989

Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi

Bakı Dövlət Universiteti, biologiya fakultəsi

Elmi dərəcəsi

Biologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Elmi rütbəsi

Fəlsəfə doktoru dissertasiyasının ixtisas şifri, ixtisasın adı və mövzusu

2415.01

Molekulyar biologiya

Azərbaycanın neftlə çirklənmiş torpaqlarından ayrılmış bakteriyaların antibiotik aktivliyə görə tədqiqi

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

33

Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

2

Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

3 (Web of Science, SCOPUS, RSCİ, AGRİS)

Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı

Kadr hazırlığı:

          fəlsəfə doktorlarının sayı

Əsas elmi nailiyyətləri

1.       Azərbaycanın neftlə çirklənmiş torpaqlarının mikrobiotasından antibakterial fəallığa malik 12 növə aid 28 bakteriya ştamı ayrılmışdır. Onların əsasında “antimikrob birləşmələrin produsentləri” adlı xüsusi kolleksiya yaradılmışdır.

2.       İlk dəfə olaraq, Bacillus vallismortis növünə aid bakteriyaların antibakterial fəallığı aşkar edilmişdir. Göstərilmişdir ki, B. vallismortis bakteriyasının AZ-130 ştamı supernatantda Qram-müsbət şərti bakteriyalara qarşı yüksək fəallığa malikdir və YEMX sütununda saxlanma müddəti (Rt) 12,648 dəq təşkil edən bir antibakterial birləşmə sintez edir.

3.       AZ-130 biomolekulu pH-ın aşağı qiymətlərində stabildir və üzvi həlledicilərdə həll olur. Bioaktiv AZ-130 molekulunun təxmini molekul kütləsi 3319,6 Da təşkil edir. APD3 Verilənlər Bazasında aparılan axtarışlar göstərmişdir ki, hazırda B. vallismortis bakteriyası tərəfindən sintez olunan və molekul kütləsi 3319,6 Daltona bərabər olan məlum antimikrob birləşmə yoxdur, bu da əldə edilmiş preparatın ümumilikdə elm üçün yeni olduğunu təsdiqləyir.

4.       Göstərilmişdir ki, qismən təmizlənmiş AZ-130 antibakterial birləşməsi 8 µq/ml-dən 16 µq/ml-ə qədər qatılıqda metisillinə davamlı Staphylococcus aureus ştamının böyümə və inkişafını dayandırır.

5.       Antimikrob aktivliyə malik ştamların mövcudluğu üçün qeyri-ənənəvi və az analiz edilmiş torpaqlar, məsələn, neftlə çirklənmiş torpaqlar antimikrob birləşmələr sintez edən bakteriyaların yaxşı mənbəyi kimi istifadə edilə biləcəyi göstərilmişdir.

Elmi əsərlərinin adları

1.Aytan Aghayeva, Nurana Huseynova (2026). Characterization of Soil Bacterial Isolates from the City of Shusha With Emphasis on Antimicrobial Activity and Molecular Features. Republican Scientific-Practical Conference "Innovative approaches in the study and efficient use of natural resources, agro-industrial wastes" dedicated to the 103rd anniversary of the birth of the Great Leader Heydar Aliyev. Ganja, May 14-15, 2026.

2.Aytan Aghayeva, Ilaha Hagverdiyeva (2026).  Soil Microbiota and Antimicrobial Activity: Functional and Molecular Analysis of Bacterial Isolates From Shusha City. Republican Scientific-Practical Conference "Innovative approaches in the study and efficient use of natural resources, agro-industrial wastes" dedicated to the 103rd anniversary of the birth of the Great Leader Heydar Aliyev. Ganja, May 14-15, 2026.

3.Aytan Aghayeva, Nurana Huseynova (2025). Creation of a bacterial library based on strains isolated from soil samples collected in the Jidir Plain of Shusha city and their morphological characterization. International conference “Toward the challenges in energy, food, environment, and climate security (EFEC 2025)”. Baku, October 15-17, 2025, p. 157.

4.Aytan Aghayeva, Ilaha Hagverdiyeva (2025).  Isolation and morphological characterization of bacterial species from soil samples collected at the İsa Spring in the city of Shusha. International conference “Toward the challenges in energy, food, environment, and climate security (EFEC 2025)”. Baku, October 15-17, 2025, p. 117.

5.Aytan Aghayeva, Stephen Streatfield (2025). Antibacterial Efficacy of a novel antimicrobial compound produced by Bacillus vallismortis strain AZ-130 isolated from oil contaminated soil sample in Azerbaijan. International conference “Toward the challenges in energy, food, environment, and climate security (EFEC 2025)”. Baku, October 15-17, 2025, p. 84-85.

6.Aghayeva Aytan, Huseynova Irada, Streatfield Stephen (2025). Determination of the minimum inhibitory concentration (MIC) of the AZ-130 compound against various pathogenic strains. Application of digital and GWAS-based technologies for the wheat improvement. International conference & Field workshop. Baku-Gobustan, June 12-13, 2025, p. 46-47.

7.G.T. Yusifova, A.G. Aghayeva (2024). Optimizing environmental conditions for enhanced interleukin production in Nicotiana benthamiana and Nicotiana tabacum: insights and strategies. Transactions of the Institute of Molecular Biology & Biotechnologies, 2024, vol. 8 № 2, p. 19-29.

8.Aytən Ağayeva, İradə Hüseynova, Stiven Stritfild (2024). Azərbaycanın neftlə çirklənmiş torpaqlarından ayrılmış AZ-130 ştamı tərəfindən sintez edilən AZ-130 bioaktiv maddəsinin kimyəvi quruluşu. “Azərbaycanda ətraf mühitin sağlamlaşdırılmasında Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rolu” mövzusunda elmi-praktiki konfrans. Bakı, 23-24 may, 2024, s. 269.

9.Aytən Ağayeva, İradə Hüseynova, Stiven Stritfild (2023). AZ-130 birləşməsinin kimyəvi quruluşunun tədqiqi. “Heydər Əliyev və müasir biologiya elminin inkişafı: uğurlar və çağırışlar” mövzusunda beynəlxalq konfrans, 19-20 dekabr 2023-cü il, s. 87.

10.Aghayeva A.G., Streatfield S.J., Huseynova I.M. (2023). Comparative analysis of the activity of AZ-130 and B. subtilis supernatants against Lactococcus lactis. Journal of Life Sciences and Biomedicine, 2023, vol. 5(78), № 2, p. 44-48.

11.Aytan Aghayeva, Irada Huseynova (2023). Study of the stability of AZ-130 biomolecule at low ph values. “Heydər Əliyev və Azərbaycan Təbiəti” mövzusunda beynəlxalq konfrans. Bakı, 19-20 iyun, 2023, s. 143.

12.Aytən Ağayeva, Vidadi Yusibov (2022). AZ-130 birləşməsinin Lactococcus lactis bakteriyasına qarşı aktivliyinin tədqiqi. “Şuşa və ətraf ərazilərin biomüxtəlifliyi, torpaq və su ehtiyatları: gələcəyə baxış” mövzusunda beynəlxalq konfrans (hibrid formatda), Bakı, 22-24 sentyabr 2022, s. 397.

13.A.G. Aghayeva, S.J. Streatfield, I.M. Huseynova (2022). Influence of the AZ-130 biomolecule on the growth kinetics of the methicillin-resistant S. aureus strain. Transactions of the Institute of Molecular Biology & Biotechnologies, ANAS, 2022, vol. 6, № 1, p. 12-15.

14.Aytan Aghayeva (2022). Study of the presence of the subtilin gene in the AZ-130 strain. Karabakh III International Congress of Applied Sciences "Year of Shusha- 2022", Karabagh/Azerbaijan online and face-to-face participation, June 7-10, 2022, proceeding book volume 2, p. 3.

15.Aytan Aghayeva, Vidadi Yusibov, Irada Huseynova (2022). Organic extraction of biomolecule produced by the AZ-130 strain. AGRO International Conference on Agriculture, June 04-06, 2022, p. 451.

16.A.G. Aghayeva, S.J. Streatfield, I.M. Huseynova (2022). Study of the molecular mass of AZ-130 biomolecule and its stability at low pH. Journal of Life Sciences and Biomedicine, 2022, vol. 4 (77), № 1, p. 40-45.

17.А.Г. Агаева, С.Дж. Стритфилд, И.М. Гусейнова (2021). Штамм AZ-130 из нефтезагрязненной почвы Азербайджана: изоляция, антибактериальный скрининг и оптимизация условий культивирования. Микробиология, 2021, том 90, № 6, с. 718–727. DOI: 10.31857/S0026365621060033.

A.G. Aghayeva, S. J. Streatfield, I. M. Huseynova (2021). AZ-130 Strain from Oil-contaminated Soil of Azerbaijan: Isolation, Antibacterial Screening, and Optimization of Cultivation Conditions. Microbiology, 2021, vol. 90, № 6, p. 754–762. DOI: 10.1134/S0026261721060035.

18.A.G. Aghayeva, S.J. Streatfield, I.M. Huseynova (2021). Growth kinetics of AZ-130 strain isolated from oil-polluted soil sample of Azerbaijan for antimicrobial production. Transactions of the Institute of Molecular Biology & Biotechnologies, ANAS, 2021, vol. 5, p. 7-10.

19.Aytan Aghayeva (2021). Antibacterial properties of AZ-130 strain isolated from oil contaminated soil sample in Azerbaijan. First International Bilateral Workshop on Science Between Dokuz Eylül University and Azerbaijan National Academy of Sciences, 19 November, 2021, p. 7.

20.А.Г. Агаева, И.М. Гусейнова, С.Дж. Стритфилд (2021). Скрининг бактерий с антибактериальной активностью против Bacillus subtilis и Escherichia coli штаммов, несущих плазмиды обеспечивающие устойчивость к известным антибиотикам. Современная наука: актуальные проблемы теории и практики: Серия «Естественные и Технические науки», 2021, № 7, c. 7-11.

21.A.G. Aghayeva, L.Y. Babayeva, I.M. Huseynova (2021). Detection and molecular identification of Escherichia coli strains in water resources in Azerbaijan. Online Conference “Karabakh's biodiversity, land and water resources: past, present and future”, Baku, 20-21 May, 2021, p. 143.

22.A.G. Aghayeva, L.Y. Babayeva (2021). Detection of bacterial and fungal species in water resources in Azerbaijan. X International Conference on "Scientific Advances and Challenges in Biology", BSU, Baku, 6-7 May, 2021, p. 85-87.

23.A.Q. Ağayeva (2020). SARS-CoV-2 virusuna qarşı kli̇ni̇k və prekli̇nik tədqi̇qatlar mərhələsi̇ndə olan vaksi̇n və dərman preparatları. Koronavirus pandemiyası: elmi tədqiqatlardan sağlam gələcəyin təminatına doğru” mövzusunda beynəlxalq onlayn konfrans, Bakı, Azərbaycan, 04 - 05 avqust, 2020, s. 27-28.

24.A.Q. Ağayeva, V.M. Yusibov, İ.M. Hüseynova (2020). Azərbaycan torpaqlarından ayrılmış bakteriya ştamm kolleksiyasının yaradılması və onların yeni̇ biomolekullar üçün skri̇ni̇nqi̇. Koronavirus pandemiyası: elmi tədqiqatlardan sağlam gələcəyin təminatına doğru” mövzusunda beynəlxalq onlayn konfrans, Bakı, Azərbaycan, 04 - 05 avqust, 2020, s. 76-77.

25.А.Г. Агаева (2019). Создание бактериальной коллекции на основе штаммов, изолированных из почв Азербайджана и их скрининг на наличие новых антибактериальных биомолекул. Journal of Life Sciences and Biomedicine, 2019, vol. 1 (74), № 2, c. 13-19.

26.A.G. Aghayeva (2019). Optimization of culture conditions for higher production of antimicrobial compounds by AZ-130 bacterial strain isolated from soil of Azerbaijan. Journal of Life Sciences and Biomedicine, 2019, vol. 1 (74), № 1, p. 69-76.

27.Aytan Aghayeva, Vidadi Yusibov, Irada Huseynova (2019). Bacterial isolation and screening for the identification of novel antimicrobial compounds. 2nd International Conference on “One Health: Problems & Solutions”, Khazar University, Baku, Azerbaijan, 24-25 May, 2019, p. 97-98. (Oral Presentation).

28.Aytan Aghayeva, Vidadi Yusibov, Irada Huseynova (2019). Microbial mining for the identification of novel antimicrobial compounds. 1st Republic Students Scientific Conference on "Advances in Chemistry and Chemical Engineering" dedicated to the 96th anniversary of the national leader of Azerbaijan, Heydar Aliyev, Baku Higher Oil School, Baku, Azerbaijan, 15 - 19 April, 2019, p. 101-102. (Oral Presentation).

29.Aytan Aghayeva, Stephen Krasucki, Ansgar Flammersfeld, Irada Huseynova, Vidadi Yusibov and Charles M. Morris (2016). Microbial Mining for the Identification of Novel Biomolecules. “New Technologies, New Vaccines (NTNV)”, Wilmington, DE, USA, March, 2016, p. 55. (Poster Presentation).

30.Aghayeva A.Q., Sultanova N.F., Quliyeva F.B. (2013). Histochemical evidence for generation of active oxygen species in leaf tissues of virus-infected plants.  «New cells, New vaccines VII. From protein to product», Wilmington, DE, USA, 2013. (Poster Presentation).          

31.Farida Guliyeva, Aytan Agayeva, Nargiz Sultanova (2012). Molecular detection of tomato-infecting begomovirus (TYLCV) in Azerbaijan. «New cells, New vaccines VI. Target to Market», Wilmington, DE, 2012. (Poster Presentation).

32.А.Г. Агаева, Н.Ф. Султанова (2012). Молекулярная диагностика вируса желтой курчавости листьев томата методом RCA (Rolling Circle Amplification). Материалы Международной научной  конференции  на тему «Müasir  Biologiyanın  İnnovasiya  Problemləri», посвященный 110-летию проф.  М.А. Ахундова, БГУ, Баку, 25-26 мая, 2012, с. 34-36.

33.Н.Ф. Султанова, А.Г. Агаева, И.М. Гусейнова (2012). Определение супероксид - аниона в инфицированных вирусами листьях овощных растений. Azərbaycan Elmi-Tədqiqat Əkinçilik İnstitunun Elmi Əsərləri məcmuəsi XXIII: Bakı, 2012, c. 117-121.

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü

Pedaqoji fəaliyyəti

Bakı Dövlət Universiteti (saat hesabı fəaliyyət)

Digər fəaliyyəti

Təltif və mükafatları

2014 – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının Fəxri Fərmanı

2023 – Ulu Öndər Heydər Əliyevin 100 illik yubileyinə həsr edilmiş AR ETN Molekulyar Biologiya və Biotexnologiyalar İnstitutunun “Gənc alim və mütəxəssislər” müsabiqəsində I yer

2023 – Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının "İlin gənc alimi" diplomu

İş yeri və ünvanı

AR ETN Molekulyar Biologiya İnstitutu, AZ1073, Bakı şəh., İzzət Nəbiyev küçəsi 11

AMEA Rəyasət Heyəti, AZ1001, Bakı şəh., İstiqlaliyyət küçəsi 30

Vəzifəsi

Aparıcı elmi işçi

AMEA-nın Rəyasət Heyəti Aparatının Vitse-prezidentlərin xidmətinin baş mütəxəssisi

Xidməti tel.

Mobil tel.

Ev tel.

Faks

Elektron poçtu

aytanaghayeva@gmail.com