Ana səhifəBioinformatika laboratoriyası sa sa

Struktur bölmənin adı:

Bioinformatika laboratoriyası

Tel.:

(+994 12) 5102223

Faks:

(+994 12) 5102223

Elektron poçtu:

bioinformaticslab@imbb.science.az

Struktur bölmənin rəhbəri:

AMEA-nın müxbir üzvü İlham Əyyub oğlu Şahmuradov

Əməkdaşları:

böyük elmi işçi Əminə Ülkər qızı Abduləzimova

mühəndis-proqramçı Nigar Rizvan qızı Hacıyeva 

kiçik elmi işçi Afət Kamal qızı Dadaşova

kiçik elmi işçi Fidan Bəybala qızı Yusifova

Əsas fəaliyyət istiqamətləri:

·     

  • Bioinformatik analiz vasitələrinin yaradılması;
  • Eukariot və prokariot genomlarının təşkili, ekspressiyası və təkamülü;
  • İnsan xəstəliklərinin molekulyar genetik əsasları.

 

Əsas elmi nəticələri:

·   

  • İnsan, heyvan, bitki və bakteriya genomlarında genlərin sərhədlərinin (transkripsiyanın start saytları və ilkin mRNT-nin poliadenilləşmə saytlarının) axtarışı üzrə yüksək dəqiqliyi (~ 86-95%) ilə fərqlənən bir sıra bioinformatik analiz vasitələri - PromH, PromHP, TSSP-TCM, POLYAR, Pparf, bTSSfinder və TSShm proqramları, transkripsiyanın tənzimləyici elementlərinin axtarışı üzrə nsite, nsiteM və nsiteH kompüter proqramları, bitkilərin RNT polimeraza II promotorları üzrə PlantProm məlumat bazası yaradılmışdır;
  • Bir sıra ali bitkilərin (Arabidopsis, düyü, şərab üzümü və s.) nüvə genomlarında plastid və mitoxondri mənşəli DNT ardıcıllıqlarının yayılma spektri və miqyası aydınlaşdırılmış, bəzi plastid və mitoxondri genlərinin intakt nüvə nüsxələrinin ekspressiya olunmasına dəlalət edən faktlar aşkar edilmişdir;
  • İnsan, bəzi məməlilər və ali bitkilərdə transkripsiya ilə induksiya olunan potensial ximer RNT və zülalların yaranma imkanlarının tədqiqi nəticəsində aşkar edilmişdir ki, bu orqanizmlərin hər birinin nüvə genomunda “Quyruq-Baş” yerləşən çoxsaylı yaxın (bir neçə yüz nukleotid cütü məsafəsində) qonşu zülal gen cütləri vardır: onlar birgə transkripsiya və alternativ splaysinq nəticəsində ximer mRNT-lər, həmçinin, translyasiya baş verərsə, ximer polipeptidlər törətmək potensialına malikdirlər;
  • İnsan, düyü, qarğıdalı, kəsəkotu, soya, qara yonca, qara qovaq, mədəni tomat, kartof və şərab üzümündə zülal və uzun kodlaşdırılmayan RNT (ukRNT) genlərinin xromosomda bir-birinə nəzərən yerləşməsinin xüsusiyyətləri araşdırılmış və həmin orqanizmlərin hər birində bir çox zülal genlərinin yaxın qonşuluğunda, DNT-nin eyni, yaxud əks zəncirlərində yerləşən, yaxud onlarla kəsişən ukRNT genlərin mövcudluğu aşkar olunmuşdur;
  • İnsan, Rezus meymunu, şimpanze, ev siçanı, Norveç siçovulu, düyü, qarğıdalı, soya, qara yonca, qara qovaq, mədəni tomat və şərab üzümünün məlum mRNT ardıcıllıqlarında potensial yeni açıq oxuma çərçivələrinin (AOÇ) axtarışı nəticəsində aşkar edilmişdir ki, bu növlərin hər birinin, ən azı, bəzi mRNT ardıcıllıqlarının əlavə zülal kodlaşdırmaq potensialı vardır. Bu nəticələr ona dəlalət edir ki, həmin orqanizmlərin proteomu hazırda məlum olandan daha böyükdür.