Struktur bölmənin adı:

Fotobioenergetika və Yaşıl Enerji laboratoriyası

Tel.:

(+994 12) 538 11 64

Faks:

(+994 12) 510 24 33 

Elektron poçtu:

photobioenergetics@imbb.science.az

Struktur bölmənin rəhbəri:

Biologiya elmləri doktoru Yaşar Mirzə oğlu Feyziyev

Əməkdaşları:

b.ü.f.d., dos. aparıcı elmi işçi Esmira Həsən qızı Əlirzayeva       

elmi işçi Könül Tofiq qızı Cümşüdlü

elmi işçi Mehriban Sakit qızı Şabanova

kiçik elmi işçi Ruslan Nizami oğlu Süleymanov

böyük laborant Könül Ramiz qızı Səmədova       

böyük laborant Ramiq Şahin oğlu Məmmədzadə            

Əsas fəaliyyət istiqamətləri:

• Bitki, yosun və syanobakteriyaların fotosintetik reaksiya mərkəzlərində quruluş-funksiya əlaqələri;
• Müxtəlif stres faktorlarının bitkilərin fotosintetik aparatına təsiri;
• İkinci fotosistemdə (FSII) suyun fotosintetik oksidləşməsi və oksigen ayrılması;
• Fotosintez reaksiyalarının modelləri əsasında enerji alınması.

Əsas elmi nəticələri:

• İkinci fotosistemdə elektron daşınması öyrənilmiş və müəyyən edil­mişdir ki, fotosintetik reaksiya mərkəzlərində (RM) ilkin fotoreaksiyanın effektivliyi plastoxinonun redoks halından asılıdır. Xlorofilin dəyişən flüoressensiyasının FSII-də ilkin fotoreaksiyada əmələ gəlmiş oksidləş­miş xlorofil (P680+) və reduksiya olunmuş feofitinin (Ph–) rekombi­nasiyası zamanı həyacanlanan P680* molekulundan baş verən şüalanma olduğu göstərilmişdir. İlkin fotokimyəvi reaksiyada FSII-nin reaksiya mərkəzindədə əmələ gəlmiş P680+Ph– ion-radikal cütü və P680* səviyyələri arasında enerji baryerinin 0.11-0.13 eV olduğu müəyyən edilmişdir;
• FSII-də plastoxinon akseptoru ikielektronlu reduksiya olunmuş halında, xlorofilin gecikən şüalanmasının mikro- və millisaniyə diapazonunda xarici aktivləşmə enerjisi 0.5-0.6 eV, maqnit sahəsinin təsirinə həssas olan komponenti aşkar edilmiş və mexanizmi aydınlaşdırılmışdır;
• Suyun fotosintetik oksidləşdiyi katalitik reaksiyalar tədqiq edilərək FSII-nin S-tsiklinin molekulyar reaksiyaları mühitin pH-dan asılılığı əsasında suyun oksidləşməsi mexanizmi təhlil edilmişdir;
• Tirozin YD ilə birlikdə Cyt b559 fotosistem II-nin katalitik S-tsiklinin oksidləş­miş (S2 və S3) pillələrinə elektron verərək onları reduksiya etməsi göstərilmiş­dir.