Ana səhifəFotobioenergetika laboratoriyası sa sa

Struktur bölmənin adı:

Fotobioenergetika laboratoriyası

Tel.:

(+994 12) 538 11 64

Faks:

(+994 12) 510 24 33 

Elektron poçtu:

photobioenergetics@imbb.science.az

Struktur bölmənin rəhbəri:

Biologiya elmləri doktoru Yaşar Mirzə oğlu Feyziyev

Əməkdaşları:

b.ü.f.d.,dos. aparıcı e.i. Esmira Həsən qızı Əlirzayeva             

kiçik elmi işçi Könül Tofiq qızı Cümşüdlü

kiçik elmi işçi Ruslan Nizami oğlu Süleymanov       

kiçik elmi işçi Qönçə Ramil qızı Ələkbərova             

Əsas fəaliyyət istiqamətləri:

  • Bitki, yosun və syanobakteriyaların fotosintetik reaksiya mərkəzlərində quruluş-funksiya əlaqələri;
  • Müxtəlif stres faktorlarının bitkilərin fotosintetik aparatına təsiri;
  • İkinci fotosistemdə (FSII) suyun fotosintetik oksidləşməsi və oksigen ayrılması;
  • Fotosintez reaksiyalarının modelləri əsasında enerji alınması.

 

Əsas elmi nəticələri:

  • İkinci fotosistemdə elektron daşınması öyrənilmiş və müəyyən edil­mişdir ki, fotosintetik reaksiya mərkəzlərində (RM) ilkin fotoreaksiyanın effektivliyi plastoxinonun redoks halından asılıdır. Xlorofilin dəyişən flüoressensiyasının FSII-də ilkin fotoreaksiyada əmələ gəlmiş oksidləş­miş xlorofil (P680+) və reduksiya olunmuş feofitinin (Ph–) rekombi­nasiyası zamanı həyacanlanan P680* molekulundan baş verən şüalanma olduğu göstərilmişdir. İlkin fotokimyəvi reaksiyada FSII-nin reaksiya mərkəzində əmələ gəlmiş P680+Ph– ion-radikal cütü və P680* səviyyələri arasında enerji baryerinin 0.11-0.13 eV olduğu müəyyən edilmişdir;
  • FSII-də plastoxinon akseptoru ikielektronlu reduksiya olunmuş halında, xlorofilin gecikən şüalanmasının mikro- və millisaniyə diapazonunda xarici aktivləşmə enerjisi 0.5-0.6 eV, maqnit sahəsinin təsirinə həssas olan komponenti aşkar edilmiş və mexanizmi aydınlaşdırılmışdır;
  • Suyun fotosintetik oksidləşdiyi katalitik reaksiyalar tədqiq edilərək FSII-nin S-tsiklinin molekulyar reaksiyaları mühitin pH-dan asılılığı əsasında suyun oksidləşməsi mexanizmi təhlil edilmişdir;
  • Tirozin YD ilə birlikdə Cyt b559 fotosistem II-nin katalitik S-tsiklinin oksidləş­miş (S2 və S3) pillələrinə elektron verərək onları reduksiya etməsi göstərilmiş­dir.