Anadan olduğu yer

Salyan rayonu, Yenikənd kəndi

Təvəllüdü

27.11.1981

Bitirdiyi ali təhsil müəssisəsi

Bakı Dövlət Universiteti

Elmi dərəcəsi

biologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Elmi rütbəsi

yoxdur

Fəlsəfə doktoru dissertasiyasının ixtisas şifri, ixtisasın adı və mövzusu

2406.02 – Biokimya

Qarğıdalı Bitkisinin (Zea Mays L.) Mezofil Və Örtüktopa Xloroplastlarının Normal Və Duz Stresi Şəraitındə Bıokimyəvi Və Ultrastruktur Xüsusiyyətləri

Çapdan çıxmış elmi əsərlərinin ümumi sayı

37

Xaricdə çıxmış elmi əsərlərinin sayı

14

Beynəlxalq bazalarda referatlaşdırılan və indeksləşdirilən jurnallarda çap olunan məqalələrin sayı

7

Müəlliflik şəhadətnamələrinin və patentlərin sayı

yoxdur

Kadr hazırlığı:

          fəlsəfə doktorlarının sayı

yoxdur

Əsas elmi nailiyyətləri

C₄ bitkisi olan qarğıdalının MH və ÖTH xloroplastları normal şəraitdə və duzun təsirindən kompleks şəkildə müqayisəli tədqiq edilmişdir. Aşkar edilmişdir ki, FSII–nin nüvə antennasına və işıqtoplayan kompleksə aid polipeptidlər (28-24 kDa) hər iki tip membranda mövcuddur, lakin ÖTH tilakoidlərində onların intensivliyi zəifdir. Duzun yuxarı qatılıqlarında (2% və 3% NaCl) MH xloroplastlarının tilakoid membranında FSI-in nüvəsinə aid apozülal (68 kDa) və ATF-sintaza kompleksinin katalitik CF1 domeninin ɑ- və β-subvahidlərinin sintezi inhibirləşir. ÖTH tilakoidlərinin membran sistemində isə nəzərəçarpan dəyişiklik baş vermir. MH və ÖTH xloroplastlarının fluoressensiya spektrində (77 K) LHCII, FSII və FSI komplekslərinə aid xlorofilin 686 nm, 695 nm və 735 nm dalğa uzunluqlarında fluoressensiya maksimumları təyin edilmişdir; ÖTH xloroplastlarında 695 nm maksimumun intensivliyi zəif olmuşdur. Normal şəraitdə FSII–nin fotokimyəvi fəallığı MH xloroplastları ilə müqayisədə ÖTH-da təqribən 5 dəfə aşağı olmuşdur. FSI–in ən yüksək fəallığı ÖTH xloroplastlarında müşahidə edilmiş və MH-a nisbətən 2.7 dəfə çox olmuşdur. Duzun yüksək qatılıqlarında MH xloroplastlarının qranal quruluşu dağılır, ÖTH xloroplastlarında isə struktur dəyişikliyi baş vermir və hətta lamelyar quruluşdan qismən qranal quruluşa çevrilir.

Stres zamanı hüceyrələrdə H₂O₂-nin  utilizasiyasını həyata keçirən askorbat peroksidaza (APO) və katalaza (KAT) fermentlərinin fəallıqları arasında əks korrelyasiya müşahidə olunmuşdur. Antioksidant fermentlərin izoenzim tərkibinin analizi zamanı APO-nun MH-da 5, ÖTH-da 1, SOD-un MH-da 3, ÖTH-da 1, KAT-ın ÖTH-da 1 izoforması aşkar edilmişdir. Mezofil hüceyrələrdən fərqli olaraq, ÖTH-da izoformaların intensivliyinin duzun qatılığından asılı olaraq artdığı müəyyən edilmişdir ki, bu da  ÖTH xloroplastlarının duz stresinə daha davamlı olmasını göstərir.

Elmi əsərlərinin adları

1.      Spectral and Functional Characteristics Of Chloroplasts İsolated From Mesophyll and Bundle Sheath Cells Of Maize. Transactions of the İnstitute of Molecular Biology & Biotechnologies, ANAS, 2017, vol. 1, p. 121-124.

2.       Qarğıdalının mezofil və örtüktopa hüceyrələrindən ayrılmış xloroplastların spektral və funksional xassələri. Əkinçilik Elmi-Tədqiqat institutunun Elmi Əsərlər Məcmuəsi, Müəllim nəşriyyatı, 2018, cild. XXIX, səh. 223-227.

3.      Polypeptide Pattern of Mesophyll and Bundle Sheath Thylakoids of Maize Chloroplasts. Panas, ANAS, Special İssuse, 2018, vol. 73, No 2, p. 53-57.

4.      The effect of salt (NaCl) stress on the ultrastructure of mesophyll and bundle sheath cell chloroplasts and the activity of superoxide dismutase in maize plants (Zea mays L.,). Journal of Life Sciences & Biomedicine, 2019 vol. 1(74), No 1, p. 94-102.

5.      Effect of salt stress on growth, lipid peroxidation and antioxidant enzymes in leaves and roots of maize (Zea mays L.). Transactions of the İnstitute of Molecular Biology & Biotechnologies, Special issue, ANAS, 2019, vol. 3, p. 18-25.

6.       The role of some non-enzymatic antioxidants in salt stressed maize leaves. Transactions of the Institute of Molecular Biology and Biotechnologies, 2020, 4, p. 24-28. Functional Plant Biology, – 2020. – 47(11), – p. 970-976.

7.      The role of antioxidant defense systems in maize leaves under salt stress. Transactions of the İnstitute of Molecular Biology & Biotechnologies, Special issue, - 2023, vol. 7, p. 32-37.

8.      Salt-induced changes in morpho-physiological and biochemical properties in Chickpea (Cicer Arietinum L.) seedlings. Transactions Institute Of Molecular Biology & Biotechnologies, Ministry Of Science And Education Republic Of Azerbaijan, 2024, vol. 8, № 1, p. 9—14.

9.      Comparative Analysis of Mesophyll and Bundle Sheath Chloroplasts from Maize Plants Subjected to Salt Stress. Biochemistry (Moscow), - 2025, 90 (4), 522-533.

10.  Duz (NaCl) stresinin qarğidali (zea mays l.) bitkisinin inkişafina və xloroplast subhüceyrə fraksiyasinda fotosintetik piqmentlərin miqdarina təsiri. Azəbaycan Milli Elmlər Akademiyası Mərkəzi Nəbatat Bağının əsərləri, 2019, XVII cild, s. 41-46.

11.  Activities of antioxidant enzymes in mesophyll and bundle sheath cell chloroplasts of maize plants (Zea mays L.) exposed to salt. Bulleten of Science and Practice,-2020, v.6. p. 47-56.

12.  Biochemical properties and ultrastructure of mesophyll and bundle sheath thylakoids from maize (Zea mays L.) chloroplasts. Functional Plant Biology, – 2020. – 47(11), – p. 970-976.

13.  Comparative Analysis of Mesophyll and Bundle Sheath Chloroplasts from Maize Plants Subjected to Salt Stress. Biochemistry (Moscow), - 2025, 90 (4), 522-533.

14.  Salt induced Changes in Morpho-physiological Parameters and Ultrastructure of Roots in Maize Plants (Zea mays L.). Bulletin of Science and Practice -2025, Т. 11. №3. P. 20-31

Respublika, beynəlxalq və xarici ölkələrin elmi qurumlarında üzvlüyü

Member of The International Society of Photosynthesis Research (ISPR), Active member

participating in the global community of researchers focused on photosynthesis and related scientific

fields.

Pedaqoji fəaliyyəti

Digər fəaliyyəti

Təltif və mükafatları

İş yeri və ünvanı

Azərbaycan Respublikasi Elm Və Təhsil Nazirliyi
Molekulyar Biologiya İnstitutu, AZ1073, Bakı ş., İzzət Nəbiyev küçəsi, 11

Vəzifəsi

Aparıcı elmi işçi

Xidməti tel.

 (+994 12) 538 11 64

Mobil tel.

+994775804205

Ev tel.

Faks

 (+994 12) 510 24 33

Elektron poçtu

nahidaaliyeva@yahoo.com